Wat een geweldige editie van de Urban City Run 053! Op zondag 7 december kleurde Enschede opnieuw sportief én cultureel. Duizenden lopers ontdekten de stad op een unieke manier: dwars door theaters, historische panden en creatieve hotspots. Het was geen wedstrijd, maar een feest van beweging en beleving.
Een van de absolute hoogtepunten? Jazzpodium de Tor! Terwijl lopers door dit iconische podium liepen, werden ze getrakteerd op live jazzklanken van The Penterman 5 die de sfeer naar een hoger niveau tilden. De Tor liet zien waarom het al decennia een begrip is in Enschede: intiem, muzikaal en vol karakter. Het was alsof de stad even samensmolt met de muziek – een moment dat veel deelnemers niet snel zullen vergeten.
De combinatie van sport, cultuur en gezelligheid maakte deze Urban City Run tot een unieke ervaring. Van het startschot bij de Performance Factory tot de laatste meters langs sfeervolle locaties: overal voelde je de energie van Enschede. En dankzij partners zoals Jazzpodium de Tor werd het niet alleen een loop, maar een culturele ontdekkingstocht.
Tot volgend jaar – en hopelijk weer met swingende jazz onderweg!
Terugkijken en vooral -luisteren naar war afgelopen vrijdag in Jazzpodium de tor te beleven viel en vooruitluisteren naar wat komende vrijdag komen gaat. En dat gelardeerd met de in deze tijd onvermijdelijke kerstmuziek. (Maar dan wel de goede!)
Playlist:
Jeremy Pelt: Christmas Time Is Here;
Samara Joy: The Christmas Song;
Nathan Heijnst, Andreas Haakshorst: It’s Almost Christmas;
Dual City Concert Band: Melancholia de Bornos;
Floriaan Wempe quintet: The Promise;
Floriaan Wempe quartet: The Observer;
Alma Micic, Eric Alexander: You’d Be So Nice To Come Home To;
ENSCHEDE, Jazzpodium de Tor, vrijdagavond. Concert door I Compani in de basisbezetting met Bo van de Graaf (saxofoons, bandleider), Maripepa Contreras (hobo), Friedmar Hitzer (viool), Michel Mulder (bandoneon), Leo Bouwmeester (piano en keyboards), Arjen Gorter (contrabas), en Rob Verdurmen (drums). Programma: afscheidstournee ‘Basta!’.
Na 40 jaar neemt het jazz en filmmuziek ensemble I Compani afscheid met een tournee en een boek. Bijna waren de tournee en het boek er niet gekomen, omdat er problemen waren met de subsidieaanvraag bij de gemeente Nijmegen, maar via crowdfunding kwam het toch nog goed. Oprichter en bandleider saxofonist Bo van de Graaf startte zijn muzikale loopbaan in de jaren zeventig in het linkse bolwerk Nijmegen (‘Havana aan de Waal’). Daar werd hij beïnvloed door de vrije impromuziek van de Instant Composers Pool (met Misha Mengelberg en Han Bennink) en het Willem Breuker Kollektief (met de huidige I Compani-leden Arjen Gorter en Rob Verdurmen). In zijn interview in de serie Jazzhelden van de NPO en het Nederlands Jazzarchief legt Bo van de Graaf uit dat hij het vooral moet hebben van zijn zeggingskracht en niet zozeer van zijn techniek. Zeggingskracht is “het vermogen om een indruk achter te laten of een boodschap over te brengen, of het nu gaat om een kunstwerk, een verhaal, een presentatie of een daad. Het is de mate waarin een communicatie-uiting de toeschouwer weet te raken, emoties op te roepen, of een duidelijke intentie en betekenis overbrengt.” Vanuit deze motivatie brengt Van de Graaf met I Compani nu al 40 jaar eigenzinnige interpretaties van filmmuziek. Het begon met de muziek van Nino Rota, vooral bekend van de filmmuziek voor de Godfather-trilogie en de films van Federico Fellini.
Het programma in De Tor werd uitgevoerd met de basisbezetting van zeven musici (saxen, hobo, viool, bandoneon, piano, contrabas en drums). Er zijn ook drie optredens gepland (in Utrecht, Amsterdam en Nijmegen) met een ‘extended’ bezetting (met nog twee zangeressen, fagot, baritonsaxofoon, tenorsax, trompet, trombone en basgitaar). Het programma bestond uit een mix van filmmuziek en eigen muziek van Bo van de Graaf. Het eerste nummer was gelijk het toetje (Tiramisu van Bo van de Graaf), de toegift – toepasselijk in een ruimte waarin ook tangolessen worden gegeven – een tango, de Tango delle capinere. Bij diverse filmnummers vertelde Bo ook aanstekelijke verhalen. Il Bidone (De oplichter), het arrangement was van Leo Bouwmeester, is een film van Fellini over een groep zwendelaars. Prova d’ Orchestra is een andere film van Fellini waarin de orkestrepetitie een metafoor voor de samenleving is. Milano e Nadia komt uit een film van Visconti (de muziek is van Nino Rota) over Rocco en z’n Broers (dat was ook de oorspronkelijk naam van I Compani) die van Napels naar Milaan vertrekken. Pin Penin was de naam van een heel verlegen vrouwtje uit de film Casanova van Fellini waarmee zelfs de grootste minnaar uit de wereldgeschiedenis niets kon beginnen. Arjen Gorter schreef het arrangement voor Et Dieu crea la femme met in de hoofdrol Brigitte Bardot. Nel fiero anelito (In trots verbonden) was een stuk uit de opera Aida van Verdi. Een eigen stuk van Bo van de Graaf was weer Sogni d’ Oro (Gouden dromen), een nummer dat ook op de CD staat achter in het prachtige jubileumboek dat na afloop verkrijgbaar was.
Om de zeggingskracht te vergroten maakte I Compani in hun muziek gebruik van atonale en vervreemdende effecten. De in de jazz minder gangbare instrumenten als hobo, viool en bandoneon zorgden voor een extra dimensie aan de muziek. Dat de zeggingskracht boven de techniek gaat, betekent niet dat de kwaliteit van de muziek te wensen overlaat. Het betekent dat de impact van de muziek op de toehoorder (en de toeschouwer) belangrijker is dan een enkele minder zuivere of minder goed getimede noot. Muziek mag vanuit deze visie juist schuren, verrassen en relativeren: het gaat om het experiment en het spelplezier, niet om perfectie. De jonge hoboïste Maripepa Contreras, een van de weinige jazzhoboïsten ter wereld die zowel in de klassieke muziek als in de jazzmuziek actief is, zei hierover in Jazz Bulletin van september 2025: “In I Compani proberen we van alles uit”. De afgelopen 40 jaar werkte I Compani (ze traden slechts één keer op in De Tor op 30 april 2010, met Ewout Dercksen op tenorsax) in de geest van de grote vernieuwers van de Nederlandse jazz: Misha Mengelberg, Han Bennink en Willem Breuker. Daarom: grazie a tutti per l’amore e l’anarchia.
Geschreven door: Rik Reussing Foto’s van: Jan Geelen Gehoord op: 28 november 2025
Een korte terugblik op het concert van vrijdag 28 november 2025 van I Compani in Jazzpodium de Tor en een vooruitblik op vrijdag 5 december. Dat wordt een ‘heerlijk avondje’ met de Dual City Concert Band, het huisorkest van Jazzpodium de Tor. Zij presenteren hun nieuwe cd ‘Salud’ met de muziek van Ewout Dercksen. In deze TORcast een interview met de componist, arrangeur, saxofonist en bandleider Ewout Dercksen en een voorproefje op wat komen gaat….
Playlist:
I Compani: Last Tango in Paris;
I Compani: Mon Oncle – Jacques Tati;
Dual City Concert Band: I’ve Got My Love To Keep Me Warm;
Dual City Concert Band: Melancholia de Bornos;
Dual City Concert Band feat. Monic Kersten (zang): Salud;
De cryptische naam van het kamerjazz-trio Dig d’Diz werd al vrij snel verklaard: het was een afkorting van Drie Is Goedkoper: De Drummer Is Ziek, al liet men de laatste letter voor meer interpretaties open (ziek/ zat/ zoek…).
Misschien was er zelfs gedacht aan het woord zangeres, want deze was gevoegd bij het trio, in de persoon van Francien van Tuinen.
Zij mocht nog even in de coulissen blijven tijdens het openingsnummer Serenade in blue, een van de vele standards die deze avond de revue zouden passeren. De inleiding was tergend langdurend abstract, totdat er ineens een lekkere laidback– cadans ontsprong. De heren, oude bekenden op dit podium, lieten meteen al horen dat het een heel mooie avond zou worden, met de zangeres kon het alleen nog maar mooier worden.
Oud-UT-student (toen nog THT) was baritonsaxofonist Jan Menu, die al 26 optredens alhier op zijn naam heeft staan. Diens meest recente concert dateert toch alweer uit 2016, de andere 25 zullen wel terug te vinden zijn op Jazzkroniek de Tor. Iets minder vaak was gitarist Maarten van der Grinten hier te bewonderen: 23 keer. Een paar voorbeelden: in 2025, 2017, en twee jaren daarvoor, toen tevens met de contrabassist van dienst: Jan Voogd. Deze oud-Enschedeër spande de kroon, met maar liefst zes-en-dertig optredens op dit Jazzpodium, waaronder in 2020.
