Gebeurt niet vaak, een afwijking op de onvolprezen programmering. Maar vrijdag 24 april moest tot na de pauze gewacht worden op de geafficheerde baritonsaxofoniste Tini Thomsen en haar mannen. Ze waren niet te laat of zo, maar de act die voor vorige week gepland stond, The More Socially Relevant Jazz Music Ensemble, was er nu voor de pauze. Beide bands speelden zo weliswaar korter dan als ze de hele avond tot hun beschikking hadden gehad, het totaal won aan attractie door twee zo verschillende genres. Eén van de leuke dingen van de jazz, het zo brede spectrum van invloeden en stijlen: alles kan. Er is altijd wel wat van je gading bij. Maar je moet het wel even ontdekken.
24/4 werd daartoe een mooie gelegenheid. Gekomen om de funk-band van Tini live aan het werk te horen, was er eerst de formatie met die lange naam. Na de jaren ’60 is die wijze van naamgeving voor bandjes wat in onbruik geraakt, maar gitarist Reinier Baas (overigens van ver na die tijd) timmert met zijn bijzondere ensemble al weer een jaar of vijf onder dat lange label aan de weg.
Ook al ongebruikelijk is de bezetting: basklarinet en twee altsaxofoons, bespeeld door respectievelijk Joris Roelofs, Ben van Gelder en Maarten Hogenhuis, verder genoemde Reinier Baas (gitaar), Sean Fasciani (bas) en Mark Schilders (slagwerk). Zonder uitzondering mannen die hun instrument prima beheersen. Waar de verrassende arrangementen dat toelieten werd er gesoleerd op een manier die er toe doet. Werd er wat verteld, zonder de steun van de vertrouwde ritmepatronen of de akkoordenschema’s uit het Realbook. Muziek op avontuur, met zes uitstekende vertolkers. Met recht: een relevant jazzmuziek gezelschapje!
De pauze markeerde een geheel ander avondje Tor. Al was het maar de hoeveelheid tijd die nodig was voor de changementen op het podium en waarbij de VPRO, die radio-opnamen maakte, kennelijk de nodige moeite had om het geluid van het kwartet van Tini Thomsen goed ingeregeld te krijgen. Opmerkelijk ook dat Reinier Baas kennelijk zijn eigen fans naar de Tor had gelokt. Veel jong volk, vooral muziekstudenten. Veel daarvan waren in de pauze verdwenen. Best bijzonder want wat daarna volgde was nou niet bepaald ouwelullenmuziek.
Katharina Thomsen – die trouwens precies drie maanden terug ook al in de Tor optrad (toen als gastsolist bij de Dual City Concert Band) en twee weken terug als 1 van de 4 Baritones (met Niels Bijl, Ties Mellema en Jan Menu) weer in Enschede was en in het Vestzaktheater speelde – was er deze avond met een funk band in het kader van haar MaxSax Tour. Avontuurlijk vertrekpunt van een baritonsaxofoon in een heavy beat omgeving met Tom Trapp (gitaar), Mark Haanstra (bas) en André Kemp (drums). Hoop volume, stevige beats, waarbij de saxofoon soms wat verdween in de mêlee van geluiden. Maar funky was het. Vertrouwd uitstapje vormde de solo feature waarin Tini door de inzet van elektronica met haar zelf aan het spelen ging. Loops gestapeld en daarover haar impro’s. Pakte overtuigend uit en een mooie onderbreking van het stoere kwartetwerk.
Kortom, een avond vol muzikale verrassingen en behoorlijk afwijkend op het vertrouwde en meest gangbare jazzidioom.
Dat alles – van voor en na de pauze – is binnenkort trouwens terug te luisteren bij VPRO’s Vrije Geluiden: op zondag 7 juni, om 21.30 uur op Radio 6, de zender die er straks niet meer is.
Illustraties van jazz zoals deze ook kan klinken. Minder gebaande wegen dan wat we normaal verwachten. Gewoon op een vrijdagavond, in De Tor.
