Estrella Acosta en haar band Esquina 25 vieren de release van hun nieuwe album ‘Caminos’ in het voorjaar van 2026 met een concerttournee, waarmee ze op vrijdag 3 april De Tor in Enschede aandoen. Ze hebben hun horizon verbreed en een breed scala aan Latijns-Amerikaanse muziek laten horen, niet alleen uit Cuba, maar uit heel Zuid-Amerika en het Caribisch gebied. Aanleiding voor TORcast-host Willem Habers om eens in de wereld van Latijns Amerikaanse muziek te duiken.

Playlist:

  • Buena Vista Social Club: Chan Chan;
  • Estrela Acosta & Esquina 25: Baila e Son Con Mi Mulata;
  • Estrella Acosta: Mi Tierra Es Asi;
  • Dizzy Gillespie: Manteeca;
  • Tito Puente: Oye Como Va;
  • Dubbelaar:
    Mongo Santamaria: Afro Blue;
    John Coltrane quartet: Afro Blue;
  • Antonio Carlos Jobim: Wave;
  • Elis Regina, Antonio Carlos Jobim: Aguas de Março;
  • Josee Koning, Has Vromans, Nelson Maria, Daniel Pezzotti: Desafinado;
  • Izaline Calister: Mi Pais;
  • Estrella Acosta: Que Viva Chango;
  • Astor Piazzolla: Libertango.

Latijns‑Amerikaanse muziek heeft een enorme invloed gehad op de ontwikkeling van de jazz, vooral via ritmes, percussie‑technieken, dansvormen en nieuwe harmonieën. Hieronder vind je een chronologisch en thematisch overzicht.

Cuba: de bakermat van Afro‑Cubaanse ritmes

Afro‑Cubaanse basis (19e–20e eeuw)

  • Ontstaan uit de mix van Afrikaanse ritmiek (Yoruba, Congo, Arará) en Spaanse melodie/harmonie.
  • Belangrijke vormen: Rumba, Son, Danzón, Mambo, Cha‑cha‑chá.
  • Cruciaal instrument: clave (2–3 / 3–2 patroon), hét ritmische fundament.

Cuban Jazz & Latin Jazz (jaren 40–50)

  • Jongeren in Havana en New York vermengen Son, Mambo en jazzharmonie.
  • Sleutelpersonen: Mario Bauzá, Machito, Dizzy Gillespie, Chano Pozo (o.a. Manteca).
  • Ontstaan van Afro‑Cuban Jazz: krachtige blazers, complexe polyrhythms, montuno‑piano.

Later (jaren 70–heden)

  • Salsa ontwikkelt zich (Fania All‑Stars, Willie Colón, Celia Cruz).
  • Moderne Cubaanse jazz: Chucho Valdés, Irakere, Gonzalo Rubalcaba, Roberto Fonseca.

Brazilië: ritmische rijkdom & zwoele harmonieën

Samba (begin 20e eeuw)

  • Afro‑Braziliaanse wortels, ontwikkeld in Rio.
  • Ritmische kenmerken: 2/4 feel, syncopen, grote percussiegroepen.

Bossa Nova (jaren 50–60)

  • Intiemere, harmonisch verfijnde stijl (invloed van jazz).
  • Pioniers: João Gilberto, Tom Jobim, Vinicius de Moraes.
  • Wereldwijde doorbraak met The Girl from Ipanema (Getz/Gilberto).
  • Harmonieën beïnvloeden jazzpianisten & componisten wereldwijd.

MPB en beyond

  • MPB (Música Popular Brasileira): Caetano Veloso, Gilberto Gil, Elis Regina.
  • Moderne Brazilian Jazz: Hermeto Pascoal, Egberto Gismonti, Hamilton de Holanda.

Argentinië: Tango & Nieuw‑Tango

Traditionele Tango (eind 19e–20e eeuw)

  • Ontstaan in Buenos Aires en Montevideo.
  • Melancholisch, dramatisch, bandoneón‑gedreven.
  • Iconische figuur: Carlos Gardel.

Nuevo Tango (jaren 50–90)

  • Astor Piazzolla mengt tango met jazz en klassieke muziek.
  • Complexe harmonie en ritmische vrijheid.
  • Invloedrijk in de moderne jazzwereld; talloze jazzarrangementen van Piazzolla’s werk.

Andere regio’s & stijlen

Mexicaanse invloeden

  • Bolero, Ranchera, Son Jarocho (bv. La Bamba).
  • Minder directe jazzkruising, maar bolero’s worden vaak in jazzsetting gespeeld.

Caribisch gebied (Puerto Rico, Dominicaanse Republiek)

  • Plena, Bomba, Merengue, Bachata.
  • Sterk aanwezig in moderne salsa en Latin jazz (bijv. Tito Puente, Eddie Palmieri).

De invloed op jazz: een korte lijn door de tijd

Jaren 30–40 – Eerste invloeden

  • Duke Ellington en Jelly Roll Morton integreren Latijnse ritmes.

Jaren 40–50 – Afro‑Cuban Jazz boom

  • Gillespie & Pozo fuseerden bebop met Cubaanse percussie.

Jaren 60 – Bossa Nova in de jazz

  • Stan Getz populariseert Bossa Nova.
  • Pianisten als Bill Evans en Herbie Hancock nemen Braziliaanse harmonieën over.

Jaren 70–90 – Salsa & Latin Fusion

  • Latin jazz‑orchestra’s (Puente, Palmieri).
  • Jazz musicians integreren samba, baião, MPB en folkloristische ritmes.

2000–heden – Cross‑genre & global jazz

  • Mix van Afro‑Cuban, Brazilian, elektronische muziek, hiphop en jazz.
  • Voorbeelden: Arturo O’Farrill, Miguel Zenón, Hiromi met Latin‑influences, Snarky Puppy (sterke Braziliaanse invloed).

Samenvatting in één oogopslag

Stijl Land Kernkenmerken Jazzinvloed
Son / Rumba / Mambo Cuba Clave ritme, percussie, montuno Basis Afro‑Cuban jazz
Samba Brazilië Energieke percussie, 2/4 feel Jazzdrums & ritmiek
Bossa Nova Brazilië Zachte groove, rijke harmonie Grote invloed op jazzstandards
Tango Argentinië Dramatische melodieën Avant‑garde/fusion via Piazzolla
Salsa Cariben Mambo + son + jazz Big band Latin jazz